Zalog to'g'ri yuritilsa, qarzdorlik qanday qisqaradi
Zalog ko'pincha "ehtiyot uchun olingan pul" deb qaraladi. Aslida u ijara siklidagi eng kuchli moliyaviy vosita.
Zalogning vazifasi mijozni jazolash emas — uni muddatga qaytishga rag'batlantirish. Shuning uchun uning miqdori va qaytarish shartlari mijoz uchun oldindan tushunarli bo'lishi kerak.
Uchta qoida
- 01Zalog tushumdan alohida hisobda turadi va foyda hisobiga kirmaydi
- 02Miqdor mahsulotning ta'mir qiymatiga bog'lanadi, narxiga emas
- 03Qaytarish sharti shartnomada bitta jumla bilan yozilgan bo'ladi
Birinchi qoida buzilsa, oy oxirida siz o'zingizga tegishli bo'lmagan pulni foyda deb ko'rasiz. Bu eng keng tarqalgan moliyaviy xato va uni tuzatish uchun hisobda faqat bitta qo'shimcha qator kerak.
Zalog kassada emas, hisobda alohida turishi kerak — bu bir kunlik o'zgarish, natijasi esa doimiy.
Zalog qarzdorlikka qanday ta'sir qiladi
Mijoz zalogni yo'qotish ehtimolini ko'rsa, muddatga munosabati o'zgaradi. Amaliyotimizda zalogni tizimli yuritishga o'tgan markazlarda kechikkan ijaralar ulushi 30–40% ga qisqargan — hech qanday qo'shimcha nazoratchi olmasdan.
Nima o'lchash kerak
Har oy uch raqamni kuzatib boring: hisobdagi umumiy zalog summasi, o'rtacha kechikish kunlari va zalog hisobidan yopilgan zarar. Uchinchi raqam nolga yaqin bo'lsa — zalog miqdori juda past qo'yilgan bo'lishi mumkin.
